De Reis van Vijf

Projectnaam en designers: ‘De Reis van 5’ door Merel Vingerhoets en Brenda Janssen (ondernemers De Reis van 5 VOF). Met bijdragen van: Katja Krosien, Tim de Jager, Wesley Krippendorf, Koen Borghols, Mitchell Nagtegaal, Judith de Waard en Lilian Jacobs
Doel van de interventie: positieve associatie met voeding, gevarieerder en met meer plezier eten en stressreductie in gezin waartoe kind behoort
Doelgroep: jongens en meisjes van 4-10 jaar en hun familie (thuissituatie)
Status realisatie van de interventie: productie eerste oplage en vermarkting

Concept
De Reis van 5 is een gezinsspel waarbij kinderen van 4 tot en met 10 jaar spelenderwijs gestimuleerd worden om een gevarieerd en gezond voedingspatroon te ontwikkelen. Het einde van een tijdperk waarin een kind eenzijdig eet, alles wat groen is op voorhand weigert en bovenal niets nieuws wil proeven is in zicht.

Met het hele gezin kruip je in de huid van een piratenbemanning en verover je de wereld door het uitvoeren van voedingsopdrachten, zoals het maken van ‘groene zeeslangen’ van druiven en het kweken van een ‘gevaarlijke fruitcactus’ om je vijanden af te schrikken. Na elke voltooide opdracht verdient het kind goudstukken. Die kunnen worden ingezet om een vooraf afgesproken beloning te verdienen. Zowel alle maaltijden van de dag als alle voedingsgroepen uit ‘De Schijf van Vijf’ van het Voedingscentrum zijn vertegenwoordigd in de opdrachten. Gedurende enkele maanden wordt het spel thuis gespeeld om gewoonten in het eetpatroon te doorbreken.

Het spel is voor ouder een steuntje in de rug en brengt gezelligheid terug aan tafel!

Omschrijving van de interventie-uitvoering
‘De Reis van 5’ is een piratenspel dat gedurende enkele maanden een paar keer per week wordt gespeeld in de thuissituatie. Het spel wordt daarnaast ook ingezet door specialisten (diëtisten, gewichtsconsulenten, eetcoaches, etc.) als waardevolle aanvulling tijdens het behandeltraject van kinderen met eetproblemen.

Om goed aan te sluiten bij de belevingswereld van kinderen is veel aandacht besteed aan de uitstraling en elementen van het spel. ‘De Reis van 5’ bestaat uit een ouderhandleiding, spelhandleiding, piratencontract, schatkaarten, ontdekkingskaarten, beloningskaarten, goudstukken, klein schatkistje en een wereldkaart. Dit alles zit in een grote schatkist.

Test & praktijkresultaten
De huidige versie van ‘De Reis van 5’ is tot stand gekomen door verschillende versies te testen met gezinnen. In de beginfase (2014) werd ‘De Reis van 5’ alleen ingezet voor kinderen met een chronische en/of langdurige ziekte (waaronder kinderen met kanker) die te maken krijgen met eetproblemen. Tijdens het onderzoek werd echter duidelijk dat het spel veel potentie heeft voor een grotere doelgroep, namelijk alle kinderen met eetproblemen. Daarom wordt ‘De Reis van 5’ momenteel ook getest met kinderen die bijvoorbeeld in behandeling zijn bij een diëtist of gewichtsconsulent. Op dit moment zijn de volgende onderzoeksresultaten bekend:

A. Testresultaten zieke kinderen in behandeling in het ziekenhuis
In totaal hebben ongeveer veertig gezinnen met een langdurig en/of chronisch ziek kind het spel gespeeld, verdeeld over vijf iteraties (testfases). Uit de testresultaten blijkt dat alle ouders ‘De Reis van 5’ zouden aanbevelen aan andere ouders die een kind hebben met een eetprobleem.

‘De Reis van 5’ zorgt voor een positieve associatie met voeding, waardoor eten weer ‘leuk’ wordt. De belangrijkste positieve effecten die ‘De Reis van 5’ teweegbracht, zijn de toename in variatie binnen het eetpatroon van het kind, meer plezier in eten bij het kind, een toename van gevoel van controle bij ouders en minder stress bij de ouders en in het gezin. Kinderen zijn eerder bereid om nieuwe producten te proeven en eten op sommige momenten beter hun bord leeg.

Op dit moment worden onderzoeksresultaten van een testfase in het Wilhemina KinderZiekenhuis nog geanalyseerd. Na dit onderzoek wordt bekeken of vervolgonderzoek nodig is om conclusies te kunnen trekken over de effecten van ‘De Reis van 5’ bij kinderen met eetproblemen. Merel Vingerhoets en Brenda Janssen hebben een onderneming (vof) opgericht om ‘De Reis van 5’ te kunnen doorontwikkelen en vermarkten. Daarnaast hebben ze van SIA RAAK een subsidie toegekend gekregen om een haalbaarheidsstudie te doen. Deze wordt begin 2017 afgerond.

B. Testfase kinderen met eetproblemen zonder ernstige ziekte
Om te onderzoeken of ‘De Reis van 5’ ook van waarde is voor kinderen met eetproblemen die niet in het ziekenhuis in behandeling zijn, zijn er ook prototypes getest met gezinnen via diëtistenpraktijken en direct met gezinnen thuis. In totaal zijn zes spellen meegegeven aan kinderen met eetproblemen via een diëtistenpraktijk en gewichtsconsulent. Zestien spellen zijn door de ondernemers gebracht naar gezinnen thuis. De reacties zijn positief. Er zijn verschillende positieve effecten behaald, zoals meer plezier in eten en een gevarieerder eetpatroon. Het spel voelt voor de ouders als een steun in de rug en zorgt voor meer gezelligheid aan tafel.

Naar aanleiding van de eerste resultaten, gesprekken met professionals en ouders kunnen we concluderen dat ‘De Reis van 5’ voor een brede doelgroep inzetbaar is en dus niet alleen van waarde voor kinderen met een langdurige en/of chronische ziekte.

Quote

Alle ouders zouden het spel aanbevelen aan andere families met kinderen met eetproblemen, omdat het een leuke manier is om je kind te stimuleren om te eten en je kind er op een leuke manier meer bij te betrekken. Andere redenen waren dat ouders geïnspireerd raakten door de opdrachten in het spel en daardoor het eten op een aantrekkelijkere manier aan hun kinderen konden aanbieden. Ook biedt het spel niet alleen een plezier voor kinderen, maar ook voor hun ouders en broertjes en zusjes. Het is een hele mooie interventie waarvan ik hoop dat deze veel kinderen zal helpen om meer plezier te krijgen in het eten.

Aeltsje Brinksma, verpleegkundig onderzoeker UMCG
Quote

Ik mis producten die kinderen op een speelse manier iets leren omtrent voeding, er zijn hiervoor geen goed onderbouwde producten op de markt. Dit spel is een schot in de roos.

Diëtist
Quote

De inhoud en de uitvoering van dit spel sluiten zo mooi aan op de belevingswereld van kinderen, dat je op een hele speelse manier kinderen kunt stimuleren om te eten en lol te blijven hebben in het eten.

Hoofd pedagogische zorg Wilhelmina KinderZiekenhuis
Quote

Je merkt bij kinderen als eten leuk is, dan willen ze liever eten. Met de ‘Reis van 5’ is het makkelijker om het leuk te maken.

Moeder van een meisje met eetproblemen

Gewonnen prijzen

  • Gouden SpinAward in de categorie Young Talent
  • Publieksprijs van € 25.000 bij de Ureka Mega Challenge, uitgereikt door de Vrienden van het UMC.
  • Raak Take-off hbo subsidie van € 40.000 van SIA-RAAK (zelfde subsidieverstrekker als POKO).
Andere Projecten
Tikkie takkiePijl